آیا نوزادان دچار افسردگی میشوند؟ علائم، علل و روشهای درمان, بسیاری از والدین با شگفتی میپذیرند که نوزادان نیز میتوانند دچار افسردگی شوند. اگرچه نوزادان تجربیات زندگی پیچیدهای ندارند که باعث غمگین شدنشان گردد، اما متخصصان سلامت روان تأیید میکنند که افسردگی در نوزادان پدیدهای واقعی و قابل تشخیص است.

در این مقاله به بررسی علائم، عوامل موثر و راهکارهای درمانی افسردگی نوزادان میپردازیم.دیدگاه روانشناسان درباره افسردگی نوزاددکتر کریستینا فیوروانتی، روانشناس کودک، بیان میدارد با وجود باور رایج که دوران نوزادی و کودکی دورهای شاد و بیدغدغه است، این بازه زمانی چالشها و سختیهای خاص خود را دارد.دکتر پاتریشیا فارل نیز تأکید میکند اطلاعات محدودی درباره افسردگی در نوزادان در دسترس است، زیرا نوزادان زبانی برای بیان احساسات، ترسها یا خواستههای خود ندارند.

در آغوش مراقب و لبخند زدن در پاسخ به توجه بزرگسالان است.در طول رشد، نوزادان ممکن است گاه و بیگاه تحریکپذیرتر یا بدخلقتر از همیشه به نظر برسند.

نوزادان به تدریج محیط اطراف را درک کرده و با رفتار خود به شرایط واکنش نشان میدهند. به عنوان مثال، رفتن والدین به محل کار و ماندن نوزاد با مراقب میتواند عامل آشفتهگی و افسردگی موقت شود. با این حال، اگر دورههای طولانی تحریکپذیری، گوشهگیری یا بیحسی در کودک مشاهده شد، میتواند نشانه وجود مشکل عمیقتری باشد.یکی از کلیدهای تشخیص افسردگی، حالت عاطفی نوزاد است.

راهکارهای تبدیل حسادت به رشد گریه نوزاد لزوماً نشانه افسردگی نیست؛ در واقع نوزاد افسرده ممکن است کودکی آرام و کمحرف باشد که گریه و سر و صدای زیادی ندارد.با وجود تفاوتهای طبعی، تغییر ناگهانی در سطح فعالیت، سکوت بیش از حد یا کاهش قابل توجه در ابراز احساسات، میتواند هشداردهنده افسردگی باشد.

والدین فرزند خود را بهتر از هر کس میشناسند؛ اگر الگوی خواب، غذا یا رفتار کودک دچار تغییر محسوس شده و تحریکپذیری او افزایش یافته است، مراجعه به روانشناس کودک برای ریشهیابی مشکل ضروری است.علل افسردگی نوزاداندر گذشته بسیاری معتقد بودند نوزادان و کودکان نمیتوانند افسرده شوند، اما پژوهشهای اخیر نشان میدهد این اختلال نه تنها ممکن، بلکه شایعتر از تصور عموم است.

اگرچه علل قطعی کاملاً مشخص نیست، روانشناسان عوامل احتمالی زیر را ذکر میکنند\عوامل ژنتیکی و وراثتاختلال در شیمی مغزعوامل محیطی و شرایط زندگیسلامت روانی والدین یا مراقبان اصلی\نوزادان اولین الگوهای رفتاری را از والدین یا مراقبان خود میآموزند. اگر والدین دچار افسردگی باشند، احتمال ابتلا در کودک افزایش مییابد.

پژوهشهای پیشین زایمان زودرس را عامل خطر میدانستند، اما مطالعهای در سال ۲۰۱۷ تفاوت معناداری بین نوزادان نارس و کاملمدت در این زمینه نشان نداد. با این حال، برقراری ارتباطات عصبی قویتر بین آمیگدال (مرکز ترس مغز) و سایر نواحی مغز قبل از دو سالگی، میتواند استعداد ابتلا به افسردگی را افزایش دهد.

محققان بر نقش تعیینکننده عوامل محیطی نیز تأکید دارند.چگونگی تشخیص افسردگی نوزادشناخت علائم احتمالی اهمیت زیادی دارد، اما مشاهده این علائم لزوماً به معنای افسردگی بالینی نیست.

بر اساس طبقهبندی تشخیصی اختلالات رشدی و سلامت روان دوران نوزادی (انتشار ۲۰۰۵)، تشخیص افسردگی نیازمند برقراری پنج معیار است\تغییر محسوس در الگوهای عاطفی و رفتاری نوزاداستمرار خلقوخوی افسرده و تحریکپذیری در بیشتر ساعات روز به مدت دو هفته متوالینمایش علائم در بیش از یک فعالیت و در ارتباط با بیش از یک فردایجاد ناراحتی و اختلال در کارکرد یا مانع رشد طبیعی کودکعدم ارتباط علائم با بیماریهای جسمی یا مصرف داروهای خاص\اگر این معیارها در فرزندتان مشاهده شد، مشاوره با متخصص برای ارزیابی و انتخاب روش درمانی مناسب باید به سرعت انجام شود.روشهای درمان افسردگی در نوزاداناگر علائم تنها چند روزه باشد، ممکن است ناشی از ناراحتی موقت محیطی باشد و به سرعت برطرف گردد.

اما اگر پس از دو هفته علائم ادامه داشت، مشورت با رواندرمانگر کودک ضروری است. اگرچه برای نوزادان داروی خاصی تجویز نمیشود، درمانگر میتواند والدین را در درک بهتر نیازهای کودک و بازگرداندن حس امنیت و آسایش به او یاری کند. موسیقیدرمانی و ماساژ نوزاد نیز از راهکارهای مکمل موثر برای کاهش علائم محسوب میشوند.با توجه به نقش محوری محیط خانواده در رشد نوزاد، درمان معمولاً شامل هم کودک و هم مراقبان میشود.

حضور فعال والدین در جلسات ارزیابی و درمان الزامی است، زیرا هیچکس روحیات و رفتارهای نوزاد را به اندازه والدین نمیشناسد. همکاری اعضای خانواده و التزام به برنامه درمانی، نقش کلیدی در بهبود حالت کودک دارد.راهکارهای مقابله با افسردگی نوزاداز آنجا که نوزادان قادر به توصیف احساسات خود نیستند، درک دنیای درونی آنها چالشبرانگیز است.

دکتر فارل تماس فیزیکی، تعاملهای کلامی، خواندن کتابهای داستان مناسب سن و بازی با همسالان را برای بهبود حالت نوزاد افسرده بسیار موثر میداند.بازی، زبان طبیعی کودکان و یکی از سادهترین، ارزانترین و در عین حال قدرتمندترین مداخلات است که والدین میتوانند در خانه انجام دهند.اهمیت سلامت روان والدیندکتر فیوروانتی میگوید افسردگی والدین، بستر اصلیای برای بروز مشکلات رشد اجتماعی-عاطفی در کودک است و دریافت درمان مناسب برای افسردگی والدین، سلامت روان کودک را نیز بهبود میبخشد.افسردگی پس از زایمان در میان مادران تازهزای بسیار رایج است.

اگر والدین علائم افسردگی در خود مشاهده کنند، باید بدون تاخیر به مشاوره متخصص مراجعه کنند. درمان افسردگی در والدین، مستقیماً بر رفاه و سلامت روان کودک تأثیر مثبت میگذارد.نتیجهگیریسلامت روان بخش جداییناپذیر از سلامت و رفاه کلی هر کودک است و اهمیت آن برابر با سلامت جسمانی است. باید به یاد داشته باشیم که وجود اختلالات رشد یا طبعی لزوماً به معنای افسردگی بالینی نیست.

با این حال، اگر علائم افسردگی در فرزندتان احساس میکنید، مراجعه به متخصص درمان اولین و مهمترین گام است.آیا تجربه یا نظراتی در زمینه افسردگی نوزاد دارید؟ لطفاً دیدگاههای ارزشمند خود را با ما و سایر کاربران در میان بگذارید.