پزشک در حال انجام لارنگوسکوپی
- سلامت

راهنمای کامل لارنگوسکوپی: روشها

راهنمای کامل لارنگوسکوپی روشها، کاربردها و نکات پیش و پس از بررسی حنجره, لارنگوسکوپی یک روش تشخیصی و درمانی است که با استفاده از آن پزشکان متخصص گوش، حلق و بینی میتوانند جعبه صوتی (لارینکس) و بافتهای اطراف آن را به طور مستقیم و دقیق بررسی کنند.

این اقدام به دلیل موقعیت عمیق حنجره در پشت گلو و بالای نای، ابزار ضروری برای تشخیص علل گوناگون از جمله سرفه مزمن، گلو دردهای مقاوم، صداهای ببحا و حتی مهارگیلهای خبیث محسوب میشود. مکانیزم و ابزارهای به کار رفته در لارنگوسکوپی ابزار اصلی این تست، لارنگوسکوپ نام دارد که یک لوله منعطف یا سخت، مجهز به سیستم نوری قدرتمند، لنزهای بصری و در مدلهای پیشرفته، دوربین تصویربرداری با کیفیت بالا است.

ال کاری لارنگوسکوپ هدایت کند. انواع روشهای لارنگوسکوپی و تفاوتهای آنها پزشکان بر اساس هدف یکی و شرایط بیمار، یکی از سه روش اصلی را انتخاب میکنند ۱.

لارنگوسکوپی غیرمستقیم (آینهای) سادهترین، سریعترین و ارزانترین روش است که در محیط مطب بدون نیاز به بیهوشی انجام میگیرد. پزشک با استفاده از یک آینه کوچک مورب که در پشت دهان قرار میگیرد و نور متمرکز، نمای کلی از جعبه صوتی به دست میآورد. مدت زمان این روش معمولاً بین ۵ تا ۱۰ دقیقه است و برای بررسیهای اولیه و رینینگ مناسب میباشد. ۲. لارنگوسکوپی مستقیم با فیبر نوری (منعطف) امروزه رایجترین روش تشخیصی است.

ا فراهم میکند و کمتر از ۱۰ دقیقه طول میکشد. ۳. لارنگوسکوپی مستقیم سخت (سخت) تحت بیهوشی عمومی این روش در سالن عمل و تحت بیهوشی کامل انجام میگیرد.

پزشک از یک لارنگوسکوپ سخت فلزی استفاده میکند که زبان را فشرده و اپیگلوت را به سمت رو بالا میبرد تا دید مستقیم و گستردهای از حنجره و تراشه فراهم شود. این روش برای انجام جراحیهای دقیق مانند برداشتن تودهها، بیوپسی هدفمند، رفع انسداد مجاری تنفس و’ سخت است و معمولاً ۳۰ تا ۴۵ دقیقه یا بیشتر زمانبر است.

استطبابات و موارد کاربرد لارنگوسکوپی تشخیص علت سرفه مزمن (بیش از ۳ هفته) و گلو دردهای ناشناخته ارزیابی ببحای صدا، ضعف صدا یا تغییرات کیفیت آوازی بررسی مشکوک به تومور، سینه یا سرطان حنجره خارج کردن اجسام خارجی گیر کرده در گلو یا مجری تنفس مشاهده علائم التهابهای شدید، گرانولومها یا کیستهای تارهای صوتی ارزیابی مشکلات بلع و گلو درد ارجاعی (از جمله رفلوکس لارینجوفارینجئال) گوش دردهای همزمان با مشکلات حنجرهای (عصب واگوس) مراحل پیش از عمل و آمادگیهای لازم برای لارنگوسکوپیهای مطبی (غیرمستقیم و فیبر نوری) معمولاً آمادگی خاصی نیاز نیست، اما اگر لارنگوسکوپی مستقیم سخت تحت بیهوشی برنامهریزی شده باشد، موارد زیر الزامی هستند ناشتا ماندن از شب قبل (حداقل ۸ ساعت برای غذا و ۲ ساعت برای مایعات صاف) انجام آزمایشهای پیش از عمل (CBC، کوگولاسیون، شینهها، اکو در صورت نیاز) مشورت با انی و توقف داروهای ضدخرومبوتیک یا آنتیپلتلت با نظر پزشک کاهش یا قطع کامل سیگارکشیدن حداقل ۱ تا ۲ هفته قبل برای بهبود زخمیابی آمادگی یک مرافق برای انتقال بیمار به خانه پس از بیهوشی فرآیند انجام لارنگوسکوپی فیبر نوری (روش رایج تشخیصی) بیمار در حالت نشسته و با خم کردن کمی سر به جلو قرار میگیرد.

پس از پاشیدن داروهای بیحسی و ضداحتقان در حفرات بینی، لوله فیبر نوری به آرامی از بینی عبور داده شده و از پشت بینی (نازوفارینکس) به سمت اوروفارینکس و هیپوفارینکس هدایت میشود. پزشک از بیمار میخواهد الفبا بگوید یا نفس عمیق بکشد تا متحرکیت تارهای صوتی ارزیابی شود. در صورت نیاز، از کانال کاری برای برداشتن نمونه بافتی (بیوپسی) استفاده میشود.

مراقبتهای پس از لارنگوسکوپی و دوره بهبودی پس از روشهای مطبی (غیرمستقیم و فیبر نوری) بیحسی بینی و گلو تا ۲۰ تا ۳۰ دقیقه باقی میماند؛ در این مدت خوردن و نوشیدن ممنوع است تا از اسپیراسیون پیشگیری شود. احساس خفگی، سرفه خفیف یا طعم تلخ دارو در دهان طبیعی است و به سرعت رفع میگردد. میتوان بلافاصله به فعالیتهای روزمره بازگشت.

پس از لارنگوسکوپی مستقیم سخت (جراحی) بیمار در اتاق بیداری تا بیداری کامل از بیهوشی و ثباتعلائم حیات زیر نظر میماند. گلودرد، ببحای موقت، درد در دندها یا لبها (به خاطر فشار لارنگوسکوپ) رایج هستند. استراحت صدا کامل برای ۳ تا ۷ روز بسته به نوع جراحی (مثلاً برداشتن پولیپ در مقایسه با بیوپسی ساده) تجویز میشود. مضادات حیوی و مسکنها در صورت نیاز تجویز میگردند.

عوارض جانبی و خطرات بالقوه لارنگوسکوپی روشی ایمن است، اما مانند هر اقدام پزشکی، خطراتی دارد خونریزی خفیف (معمولاً خودبهخودی متوقف میشود، مخصوصاً پس از بیوپسی) عفونت (ندار، اما امکانپذیر) تورم لارینکس و تنفسدرد (خطرناک در موارد نادر، نیازمند مداخله فوری) آسیب به دندانها، لبها یا بافتهای نرم دهان (مختص روش سخت) عوارض بیهوشی عمومی (تهوع، استفراغ، آلرژی دارو) در روش عملاتی اسپازم لارینکس (بستن موقت تارهای صوتی) در کودکان یا بیماران حساس بیوپسی در حین لارنگوسکوپی چگونه انجام میشود؟

هنگام مشاهده آفت مشکوک، پزشک از موچینهای بیوپسی مخصوص که از کانال کاری لارنگوسکوپ عبور میکنند، قطعات ریزی از بافت جداسازی میکند. این نمونهها در فرمالین فرستاده شده و برای بررسی پاتولوژی (هیستوپاتولوژی) ارسال میگردند. نتیجه بیوپسی معمولاً ۳ تا ۵ روز کاری زمانبر است و پایه تشخیص قطعی بیماریهای خبیث یا التهابی مشخص است.

تفاوت لارنگوسکوپی و اندوسکوپی هر دو از لولههای نوری استفاده میکنند، اما اندوسکوپی اصطلاح کلی برای بررسی اعضای توخالی گوارشی (معده، روده)، تنفسی (برونکوسکوپی) و مجاری ادرار است. در حالی که لارنگوسکوپی مخصوصاً برای بازدید از لارینکس (جعبه صوتی) و تراشه طراحی و بهینهسازی شده است. برونکوسکوپی که ادامه مسیر تنفسی را بررسی میکند، اغلب در همان جلسه و با ابزار مشابه انجام میگیرد.

نکات هشداردهنده چه زمانی حتماً به پزشک مراجعه کنید؟

پس از لارنگوسکوپی، در صورت بروز علائم زیر بدون تأخیر با پزشک تماس بگیرید یا به اورژانس مراجعه کنید تب ۳۸ درجه سانتیگراد یا بالاتر (نشانه عفونت) سرفه خونی یا خلط خونیِ زیاد تنفسدرد، حس خفگی یا تورم صورت و گلو گلودردی که با مسکنهای معمول رفع نمیشود و بیش از ۳ تا ۵ روز تداوم دارد بحه صدا که پس از دوره استراحت صدا برطرف نشود نتیجهگیری و زمانبندی نتایج مشاهدههایی پزشک در حین لارنگوسکوپی فیبر نوری یا غیرمستقیم بلافاصله پس از پایان تست با بیمار در میان گذاشته میشود.

اما نتایج نهایی پاتولوژی (بیوپسی) یا میکروبیولوژی (کشت و حساسیت) ۳ تا ۷ روز کاری در دسترس خواهد بود. تصمیمگیری برای درمان دارویی، جراحی بیشتر، رادیوتراپی یا مراقبتهای حامی بر اساس این نتایج و استادیوی صورت میگیرد. سوالات متداول آیا لارنگوسکوپی دردناک است؟ روشهای مطبی با بیحسی موضعی و روش عملاتی با بیهوشی عمومی کاملاً بیدرد انجام میشوند؛ تنها ناراحتیهای موقتی پس از عمل وجود دارد.

آیا میتوان در حین لارنگوسکوپی فیبر نوری تنفس کرد؟ بله، لوله فیبر نوری بسیار باریک است و فضای کافی برای عبور هوا در کنار آن وجود دارد. هزینه لارنگوسکوپی چقدر است؟ هزینه متغیر است و بستگی به نوع روش (مطبی یا عملاتی)، مکان انجام (مطب، بیمارستان عمومی، خصوصی)، پوشش بیمه و نیاز به بیوپسی دارد. آیا لارنگوسکوپی برای کودکان متفاوت است؟

بله، در کودکان لارنگوسکوپی مستقیم سخت تحت بیهوشی عمومی روال استاندارد است به دلیل عدم همکاری و اناتومی مخصوص مجاری تنفسی آنها.

آواتار از  علیرضا موسوی

About علیرضا موسوی

Read All Posts By علیرضا موسوی