ایستگاه بین‌المللی فضایی که اخیرا در معرض خطر اصطکاک با زباله‌های فضایی قرار داشته، برای بار دوم در کمتر از یک هفته مجبور به تغییر مدار گردش خود شد تا از وقوع حادثه جلوگیری کند.

وجود زباله‌های فضایی در محوطه زمین به یکی از تهدید‌های جدی برای ماهواره‌ها و اجسام در حال گردش تبدیل شده و حتی ایستگاه بین‌المللی هم از این خطر در امان نیست. این ایستگاه که کمتر از یک هفته پیش مانور فضایی انجام داده بود، مجددا مورد تهدید مشابه قرار گرفت. در حال حاضر هیچ خطری برای ایستگاه و فضانوردان در داخل آن وجود ندارد و احتمال برخورد به طور کامل از بین رفته است.

به گزارش ناسا، فضاپیمای روسی پروگرس ۸۹ در روز دوشنبه با روشن کردن موتور‌های خود به مدت سه دقیقه و سی ثانیه، ایستگاه بین‌المللی فضایی را از مسیر حرکت زباله‌های فضایی دور کرد. این مانور باعث شد ارتفاع مدار ایستگاه حول زمین حدود پانصد متر افزایش یابد. شش روز قبل از این مانور نیز شاهد روشن شدن مجدد موتور‌های همان فضاپیما به مدت نزدیک به پنج دقیقه بودیم تا از برخورد با باقی‌مانده‌های یک ماهواره هوا‌شناسی نظامی در امان بمانیم.

احتمال برخورد ایستگاه بین‌المللی فضایی با زباله‌ها چقدر است؟

نگرانی کارشناسان در سال‌های اخیر درباره افزایش آلودگی فضایی و تعداد زباله‌ها در مدار پایین زمین (LEO) تشدید شده است. در سرعت‌های بالا، برخورد با اجسام کوچک نیز می‌تواند آسیب‌های جدی به فضاپیما‌ها و ماهواره‌ها وارد کند و به دلیل عدم امکان دسترسی به تجهیزات یدکی، خطر چشمگیری را به همراه دارد. تلاش‌های مهندسان و دانشمندان برای یافتن راهکاری جهت کاهش حجم زباله‌های فضایی تا به حال نتیجه عملی نداشته و تنها ایده‌های محدود و قابل اجرا پیشن‌هاد شده است.

افزایش شدید تعداد ماهواره‌های پرتاب شده به مدار زمین در دهه اخیر، ریسک برخورد‌های فضایی را به شدت بالا برده است. حتی یک برخورد می‌تواند باعث ایجاد تعداد زیادی قطعه کوچک شود که به صورت زنجیره‌ای حوادث بیش‌تری را رقم بزنند. به این پدیده، آبشار تصادفی یا <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Kessler_syndrome"سندرم کسلر نیز می‌گویند که احتمال عدم امکان بهره‌برداری از ماهواره‌های فضایی در نسل‌های آینده را بیان می‌کند.

ناسا به طور مداوم در حال پیش‌بینی و شناسایی مسیر حرکت احتمالی زباله‌های فضایی است و سیستم پایش و نظارت بر سلامت و پیشگیری از حوادث را اجرا می‌کند. در این فرآیند، داده‌های جمع‌آوری‌شده از سوی نهاد‌های دیگر از جمله سازمان فضایی اروپا و وزارت دفاع ایالات متحده نیز مورد استفاده قرار می‌گیرند تا در صورت نیاز، مانور‌های فضایی برای تغییر مسیر اجرام مهم از جمله ایستگاه بین‌المللی فضایی انجام شود.