شرکت بیوتکنولوژی استرالیایی فیلامون لیمیتد از توسعه داروی جدیدی به نام خبر داد که قادر است روند پیشرفت زوال عقل را متوقف سازد. این دارو با هدف حفاظت از ساختارهای حیاتی سلولهای مغزی در برابر آسیبهای ناشی از التهاب مغزی طراحی شده است.

مکانیزم عملکرد بر پایه تثبیت میکروتوبولها

به گزارش سرویس پزشکی رسانه تکنا، با حفظ یکپارچگی میکروتوبولها که اجزای کلیدی ساختاری در سلولهای عصبی هستند، از مرگ سلولی جلوگیری میکند. این ویژگی میتواند نقطه عطفی در درمان بیماریهایی همچون آلزایمر و سایر انواع زوال عقل باشد.

پروفسور کیران اسکات، استاد انکولوژی دانشگاه وسترن سیدنی و یکی از بنیانگذاران فیلامون، توضیح داد مشکل اصلی در زوال عقل، تخریب میکروتوبولها است؛ ساختارهای توخالی و بلند که برای کارکرد سالم مغز ضروری میباشند. در بیماران، این ساختارها تجزیه شده و به مرگ سلولهای مغزی منجر میشوند. تا به حال هیچ دارویی نتوانسته از این تخریب جلوگیری کند، اما ما معتقدیم این توانایی را دارد.

حفاظت از پروتئینهای تاو و نوروفیلامنت

این دارو با تثبیت پروتئینهای تاو و نوروفیلامنت، میکروتوبولها را در برابر صدمه مصون نگه میدارد. تخریب این پروتئینها یکی از مهمترین دلایل شکلگیری بیماریهایی همانند آلزایمر و انسفالوپاتی مزمن است.

ریشه در طراحی دارو با هوش مصنوعی

حاصل بهرهگیری از فناوری پیشرفته طراحی دارو با پشتیبانی یادگیری عمیق است. این ترکیب ابتدا به عنوان یک داروی ضدالتهابی عمومی توسعه یافت که اثر آنزیم، عامل کلیدی در التهاب، را مهار میکرد. محققان متوجه شدند که این دارو تأثیر اختصاصیای بر التهاب مغزی دارد و از تشکیل تودههای سمی در پروتئین تاو جلوگیری میکند.

پروفسور گراهام کلی، مدیرعامل فیلامون، اظهار داشت مطالعات ما نشان داد که میتواند از تشکیل تودههای سمی تاو جلوگیری کرده و به حفاظت از سلولهای مغزی کمک کند. این دستاورد میتواند راهکاری مؤثر برای درمان انواع زوال عقل ارائه دهد.

عبور از سد خونی-مغزی و نتایج پیشبالینی

مطالعات پیشبالینی نشان داده که این دارو قادر به عبور از سد خونی-مغزی است و میتواند مستقیما بر سلولهای مغزی اثر بگذارد. تیم تحقیقاتی فیلامون با توجه به اهمیت بالای این نتایج، تصمیم به انتشار سریع آنها گرفت.

پروفسور کلی افزود این نتایج بسیار تازه هستند و ما تصمیم گرفتیم آنها را زودتر اعلام کنیم. مطالعات بیشتری در حال انجام است و نتایج آنها برای انتشار در ژورنالهای علمی آماده خواهد شد.

برنامه زمانی برای آزمایشهای بالینی

شرکت فیلامون پیشبینی کرده است که تا سال ۲۰۲۶ مجوزهای لازم برای آغاز آزمایشهای بالینی این دارو را دریافت کند. این دارو علاوه بر آلزایمر و زوال عقل فرونتوتمپورال، برای درمان بیماریهایی همچون فلج پیشرونده فوقهستهای و انسفالوپاتی مزمن ناشی از ضربه نیز مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

استراتژی دو مرحلهای در مقابله با زوال عقل

کلی تأکید کرد زوال عقل یک فرآیند دو مرحلهای است؛ مرحله اول شامل تشکیل التهاب مزمن در مغز است و مرحله دوم، پیامدهای ناشی از این التهاب. تلاش میکند تا اثرات مرحله دوم را کاهش دهد. در عین حال، ما روی داروی دیگری نیز کار میکنیم که مستقیما محرک التهاب را هدف قرار دهد.

این داروی نوین میتواند دریچهای تازه برای درمان بیماریهای عصبی باز کند و امید را برای میلیونها بیمار در سراسر جهان به ارمغان بیاورد.