اختلال نقص توجه و بیشفعالی (ADHD) در تعداد قابل توجهی از بزرگسالان تا سنین بالا تشخیص داده نمیشود و بدون درمان باقی میماند. برآوردها نشان میدهد در ایالات متحده نزدیک به ده میلیون نفر با این اختلال زندگی میکنند، اما تنها بخش کمی از آنها خدمات درمانی دریافت میکنند. بسیاری از بزرگسالان مبتلا شغلی موفق دارند، با این حال این حالت میتواند چالشهای جدی در محیط کار ایجاد نماید. بیتوجهی، بیشفعالی و تکانشگری از علائم اصلی هستند، هرچند نحوه بروز آنها در افراد متفاوت است.
چرا تشخیص ADHD در محیط کار دشوار است؟
شان آبراهام، مددکار اجتماعی بالینی در «گرو تراپی»، توضیح میدهد: «هر فرد مبتلا به ADHD منحصر به فرد است و علائم میتواند از شخص به شخص کاملاً متفاوت باشد. در حالی که یک فرد ممکن است به دلیل علائم خود از یک شغل خاص لذت نبرد یا در آن پیشرفت نکند، فرد دیگری دقیقاً در همان موقعیت میتواند بسیار موفق عمل کند.» این تفاوتهای فردی باعث میشود شناخت الگوهای رفتاری مشترک در محل کار، گامی مهم برای شناسایی و مدیریت بهتر این اختلال باشد.
🔗 بیشتر بخوانید: انواع نمک خوراکی و کاربرد آن در آشپزی
شش عادت شغلی رایج در بزرگسالان مبتلا به ADHD
متخصصان بالینی تعدادی از ویژگیهای شخصیتی و رفتارهای کاری را که معمولاً در بزرگسالان مبتلا به ADHD مشاهده میشود، فهرست کردهاند:
۱. دچار وقفه طولانی در آغاز کارها (فلج تحلیل)
بسیاری از بزرگسالان مبتلا به ADHD تجربه میکنند که با وجود تمایل به انجام وظیفه، ناخودآگاه در مرحله آغاز گیر میکنند. این حالت که گاهی «فلج تحلیل» نامیده میشود، ناشی از ترس از ناتوانی، پرфекسیونیسم یا ناتوانی در اولویتبندی مراحل است. فرد ممکن است ساعتها در فکر نحوه انجام ایدهآل بماند، اما عملی انجام ندهد.
🔗 بیشتر بخوانید: شخصیت چیست؛ انواع، نظریهها و اختلالات رایج
۲. وابستگی شدید به ددلاین برای تمرکز
افراد مبتلا اغلب تا لحظات آخر به انجام کارها ادامه نمیدهند، زیرا فشار زمانی تنها محرک کافی برای فعالسازی سیستم توجه مغز آنهاست. این الگو باعث میشود کارها با عجله و گاهی با خطا انجام شود، و استرس مزمن را به همراه دارد.
۳. تغییر مکرر وظایف بدون تکمیل (تغییر وظیفه)
به جای تمرکز بر یک کار تا اتمام، فرد مدام بین وظایف مختلف جابجا میشود: پاسخ دادن به ایمیل، چک کردن پیامها، آغاز گزارش، و دوباره برگشت به ایمیل. این سوئیچینگ مداوم انرژی شناختی را تخلیه کرده و بهرهوری واقعی را کاهش میدهد.
۴. مشکل در مدیریت زمان و برآورد مدت انجام کارها (کوری زمانی)
کوری زمانی یکی از چالشهای کلاسیک ADHD است. فرد ممکن است برآورد کند یک کار ۱۵ دقیقه طول میکشد، در حالی که در واقعیت چندین ساعت را میگیرد. این امر باعث تأخیر در جلسات، عدم تحویل پروژهها در موعد و نارضایتی همکاران میشود.
۵. بینظمی فیزیکی و دیجیتال مداوم
میز کار پر از کاغذهای بینظم، دسکتاپ کامپیوتر با دهها فایل نامگذاری نشده، و تقویمهای پر از تداخلها، نمودارهای رایجی از چالشهای عملکرد اجرایی در ADHD هستند. این بینظمی تنها ظاهری نیست، بلکه انعکاس دشواری در دستهبندی، اولویتبندی و بازیابی اطلاعات است.
۶. حساسیت بالا به انتقادات و انکار رژیمهای سختگیرانه
بسیاری از بزرگسالان مبتلا به ADHD حساسیت عاطفی شدید (دیسفوری حساسیت به رد) تجربه میکنند. یک بازخورد جزئی میتواند واکنش عاطفی شدید را برانگیزد. در عین حال، آنها ممکن است در برابر قوانین سختگیرانه، فرآیندهای بیانعطاف یا مدیریت میکرومیکرو، مقاومت قوی نشان دهند و عملکردشان در محیطهای انعطافپذیر بهتر شود.
راهکارها و گامهای بعدی
شناسایی این الگوهای رفتاری، قدم اول برای درخواست کمک حرفهای است. درمانهای اثباتشده شامل دارودرمانی، درمان شناختی-رفتاری (CBT) متمرکز بر ADHD، کوچینگ عملکرد اجرایی و تنظیمات محیط کار میباشند. اگر در خودتان یا همکارانتان این علائم را مشاهده کردید، مشاوره با روانپزشک یا روانشناس متخصص در امور بزرگسالان، مسیر را برای بهبود کیفیت زندگی شغلی و شخصی هموار میسازد.





