>> ناسا برای نخستین بار قطبش پرتوهای ایکس مگنتار فعال را ثبت کرد > اخترشناسان با بهرهگیری از دادههای کاوشگر تصویربرداری قطبش پرتو ایکس ناسا (IXPE)، موفق شدند برای نخستین بار قطبش پرتوهای ایکس ساطعشده از یک مگنتار را در لحظه فوران عظیم و فاز فعالسازی آن با جزئیات بیسابقه اندازهگیری کنند. این دستاورد گشایش نوری تازه بر روی فیزیک ستارههای نوترونی فوقمغناطیسی و مکانیزمهای حاکم بر انفجارهای خروشان آنها میافکند.

مشاهده تاریخی مگنتار ۱۸۴۱-۰۴۵ در حالت فعال مگنتار مورد نظر با نام ۱۸۴۱-۰۴۵ در دل باقیمانده ابرنواختری کِس ۷۳ ( ۷۳) و در فاصله حدود ۲۸ هزار سال نوری از زمین قرار دارد. این ستاره مرده در ۲۰ آگوست ۲۰۲۴ به طور ناگهانی وارد فاز فعال شد و توجه محققان را به خود جلب کرد.

میکلا ریگوسلی، پژوهشگر مؤسسه ملی اخترفیزیک ایتالیا و سرپرست تیم تحقیقاتی، این رویداد را نقطه عطفی در علم اخترشناسی نامید، چرا که پیش از این هرگز امکان رصد قطبش پرتوهای ایکس در حین فوران مگنتار فراهم نبوده بود. ریگوسلی تأکید کرد که این دادهها به درک بهتر هندسه و سازوکار تابش در حالتهای فعال کمک میکند.

را نشان میدهد، کلید اصلی کشف اطلاعاتی درباره محیط و مکانیزم انتشار انرژی در این أجرام است.

تولد مگنتارها از فروپاشی ستارههای عظیم تا شکلگیری ستارههای نوترونی مگنتارها زیرمجموعهای از ستارههای نوترونی هستند که هنگام مرگ ستارههایی با جرم حداقل ۱۰ برابر خورشید متولد میشوند. وقتی سوخت هستهای در این ستارههای عظیم تمام میشود، فشار تابشی که در برابر گرانش درونی مقاومت میکرد از بین میرود.

در نتیجه، هسته ستاره به شدت در هم فرو میریزد و امواج ضربهای ناشی از این فروپاشی، لایههای بیرونی را در قالب یک انفجار ابرنواختری به فضا پرتاب میکنند. باقیماندهای چون ۷۳، شاهد این رویداد خروشان است. نتیجه این فرآیند، یک هسته فوقفشرده با قطر حدود ۲۰ کیلومتر است که جرمی معادل یک تا دو برابر خورشید را در خود جای داده است.

شدن شدید خطوط میدان مغناطیسی نیز میشود. هرچه این خطوط به یکدیگر نزدیکتر باشند، شدت میدان بیشتر میشود.

مگنتارها این پدیده را به اوج میرسانند و میدانهای مغناطیسی تا یک تریلیون برابر قویتر از مگنتوسفر زمین دارند. محققان معتقدند چنین محیطهای مغناطیسی بینظیری در هیچ جای دیگری از کیهان وجود ندارد و فراتر از هر قابلیت تولید آزمایشگاهی در زمین است. اندازهگیری قطبش نور منتشرشده، ابزاری قدرتمند برای اخترشناسان است تا به بررسی قدرت میدان مغناطیسی و شرایط فیزیکی در محوطه مگنتارها بپردازند.

در فاز فعال، این ستارهها میتوانند تا هزار برابر انرژی حالت آرام خود را رها کنند، هرچند مکانیزم دقیق این انفجارهای ناگهانی همچنان ناشناخته است. یافتههای کلیدی رصد IXPE وابستگی قطبش به انرژی پرتوهای ایکس تحلیل دادههای منتشرشده در مجله نشان داد که با افزایش انرژی پرتوهای ایکس ساطعشده از مگنتار ۱۸۴۱-۰۴۵، درجه قطبش آنها افزایش مییابد، در حالی که زاویه قطبش ثابت باقی میماند.

ویه قطبش در طیف انرژیها و افزایش قطبش در انرژیهای بالاتر، نشاندهنده تأثیر غالب میدان مغناطیسی مگنتار بر فرآیندهای انتشار و انتقال پرتوهای پرانرژی است.

این رصدها محدودیتهای تجربی قیمتی برای مدلهای نظری مربوط به اتمسفر و مغنتوسفر مگنتارها در حالت فوران فراهم آوردهاند. >>